Het gebruik van afleidingen tijdens een fotoshoot
Als je ooit een fotoshoot gedaan hebt met je paard dan herken je dit vast wel. Je paard moet zijn oren naar voren richten en moet het liefst stokstijf stil staan. En daarnaast te modelleren zijn als een poppetje. Hier wordt altijd erg grappig over gedaan. Filmpjes zoals: "5 trucjes om je paard zijn oren naar voren te krijgen". Hierin worden dan dingen benoemd zoals aanstekers, paardengeluidjes, deo flessen, leeuwengeluiden of gekke geluiden, springen, noem het maar op.
Maar hoe grappig is dit eigenlijk? Hoe reageert het zenuwstelsel hierop, wat kunnen de gevolgen zijn en hoe kun je hier zelf mee omgaan? Het gebruik van deze afleidingen is genormaliseerd. Wij hebben als paardenliefhebbers een voorkeur in de fotografie en dat is dat de oren naar voren moeten staan.
Paardvriendelijkheid tijdens fotoshoots
Over de afgelopen jaren is de paardenfotografiewereld enorm gegroeid én veranderd. Er is in de afgelopen 10 jaar een enorme groei geweest in het welzijn rondom het houden en verzorgen van paarden. Zo rijden er nu veel mensen bitloos, boomloos of helemaal niet meer. Paarden staan vaak niet meer in boxen van 3x3, maar op een zogenaamde "Paddock Paradise".
Ook tijdens fotoshoots is hier een hoop in veranderd. Paardenfotografen zetten welzijn voorop en richten zich tijdens particuliere fotoshoots meer op de band tussen paard en eigenaar. Zo worden er romantische beelden gecreëerd waarbij het paard de verte in kijkt en de eigenaar met gesloten ogen tegen het paard aanleunt. Een beeld dat je vast al eens op je sociale media voorbij hebt zien komen.
Maar zijn we daarmee ook echt verder gekomen als het gaat om het welzijn van het paard tijdens die shoot?
Een alert paard is mooi, toch?
Het creëren van zo'n "romantisch" plaatje klinkt in theorie onschadelijk. Want het eerste wat je leert op de manege is: oren naar voren = vrolijk, oren naar achter = boos. Dus als je een foto hebt waar de oren naar voren staan, is het paard vrolijk. Dat toont toch knap?
Alleen als je vanuit het zenuwstelsel gaat kijken, is het niet zo onschadelijk als we dachten.
In basis doen fotoshoots geen kwaad, zeker als je een paard hebt dat nergens om lijkt te geven. Maar in dat geval trekken we al snel alles uit de kast. Fotografen hebben een hele trukendoos bij zich om de aandacht te trekken. Meestal doen paardengeluiden of andere dierengeluiden de daad wel, en gaat het paard inderdaad mooi alert staan.
Maar wat gebeurt er eigenlijk in het lichaam van je paard op het moment dat hij zo mooi alert staat?
Manon & Dapper
De nadelen van het gebruik van afleidingen
Op het moment dat je gebruik maakt van afleidingen, zet je het paard in het sympathisch zenuwstelsel. Dat is het deel van het zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor vluchten, vechten of bevriezen.
Een paard is een vluchtdier. Dit resulteert erin dat wanneer een paard geen duidelijke leider heeft, het continu moet scannen of het ergens op moet reageren. Wanneer je gebruik maakt van geluidjes of andere prikkels zet je precies dat in werking. Je kunt het vergelijken met het gevoel dat je zelf hebt als je ergens zenuwachtig voor bent of iets spannend vindt om te doen. Dat onrustige, waakzame gevoel dat is wat je paard ervaart.
Van dat gevoel word je niet bepaald gelukkig tijdens een fotoshoot, terwijl dit juist een fijne ervaring mag zijn. Naast deze afleidingen kan het sympathisch zenuwstelsel natuurlijk ook door veel andere dingen worden geactiveerd: verkeerd management, slecht passend tuig, een drukke omgeving.
Maar tijdens een fotoshoot willen we dit niet blijven bevestigen. We willen het paard juist helpen naar het parasympathisch zenuwstelsel, het deel dat verantwoordelijk is voor rust en herstel. Waar het sympathisch zenuwstelsel het paard klaarmaakt voor actie, zorgt het parasympathisch zenuwstelsel ervoor dat het lichaam tot rust komt, kan verwerken en écht ontspannen is. En dat zie je terug in de beelden.
Het gebruik van co-regulatie vs afleidingen
Door het gebruik van afleidingen zal je paard nooit echt in ontspanning komen. Het staat paraat, waakzaam, klaar om te reageren. En die spanning (hoe subtiel ook) zie je terug op de foto.
Tijdens mijn fotoshoots maak ik gebruik van co-regulatie. Dit houdt in dat je het zenuwstelsel van je paard helpt naar dat parasympathische deel, door de nabijheid en rust van een ander wezen. Jouw paard doet dit trouwens waarschijnlijk al zonder dat je het doorhebt. Tijdens mijn shoots draaien we dit bewust om: jij mag jouw paard helpen naar die staat van rust.
En ja, je paard kan dan nog steeds zijn oren naar voren doen. Maar dan vanuit oprechte vrolijkheid en echte ontspanning. Dat is een heel ander soort alert.
De shoot zonder geluidjes
Door middel van ontspanningsoefeningen brengen we eerst jóuw zenuwstelsel tot rust. Want jij bent de leider. Daarna neem jij jouw paard daarin mee. Hierna pakken we de camera erbij en gaan we gewoon zijn. Er hoeft niks en we forceren ook niks. Een shoot zonder geluidjes is natuurlijker, rustiger en echter. We geven het paard een stem en we luisteren er ook naar.
De volgende keer dat je die aansteker of die dierengeluiden tevoorschijn wil halen: adem eerst zelf even diep in. Misschien is dat precies wat jullie nodig hebben.